Historie

Het Witte Kerkje in Abbekerk is een rijksmonumentaal kerkgebouw.
Het kerkgebouw, de grond én het consistoriehuisje is sinds 2021 in handen van Stichting Het Witte Kerkje (voormalig Stichting Cultuurhuis Abbekerk).

Tijdlijn

  • 1395

    De kerk wordt in 1395 voor het eerst in de geschiedenis vermeld

  • 1500

    Het schip werd rond 1500 uit hergebruikt materiaal opgetrokken en vermoedelijk na schade in 1517 verhoogd

  • 1656

    De toren verrees in 1656 (gevelsteen) en bevat een door Claude Fremy gegoten klok (1684)

  • 1862

    In 1862 wordt de consistoriekamer als een afzonderlijk gebouw naast de kerk opgetrokken

  • 1865

    In 1865 bouwde Hermanus Knipscheer (II) een nieuw mechanisch sleepladen-orgel voor de kerk.

  • 1949

    Bij een restauratie in 1949-'52 (D. Fledderus) is de toren ontpleisterd en de kerk opnieuw bepleisterd

Weetjes

Wanneer stond Het Witte Kerkje voor het eerst in de geschiedenis vermeld?

Het gebouw wordt genoemd in 1395 in de lijsten van de domfabriek in Utrecht. Abbekerk komt als plaatsnaam voor het eerst voor in 1310. Abbenkerke zou verwijzen dat hier een kerk van de persoon of familie van Abbe(e) stond.

Is Het Witte kerkje altijd wit geweest?

In 1952 krijgt de kerk de witte bepleistering na de in 1949 gestarte restauratie.

Is er nog dienst in Het Witte Kerkje?

Het Witte Kerkje is geen onderdeel meer van de Diaconie.

Wie zorgt er voor het onderhoud van de kerk?

Stichting Het Witte Kerkje draagt de zorg voor het onderhoud van het gebouw en de consistoriekamer. De toren is eigendom van de gemeente.

Is de klok net zo oud als de kerk?

De torenklok is in 1684 gegoten, het blijkt uit een opschrift “AMSTELODAMI FECIT ME FREMIUS ANNO 1684”.

Wie heeft het orgel gebouwd? En wanneer?

Er is een briefje gevonden onder het orgel waarop met sierlijke letters vermeld staat: “Het orgel gemaakt in het jaar 1865 Orgelmaker Knipscheer te Amsterdam, timmerman Klaas Hemmer te Abbekerk, oud 23 jaren, metselaar Jan Timmerman te Abbekerk. Groot voorstander van het daarstellen van het orgel Den Heer W. Groot, Kerkvoogt.”

Heeft de kerk altijd deze vorm gehad?

De toren is pas in 1656 gebouwd. In 1859 is de spits getroffen door de bliksem, maar hetzelfde jaar hersteld. In de restauratie van 1949 is de toren niet opnieuw gepleisterd, wat eerder wel het geval was.

Wat is het gebouwtje naast de kerk en hoe oud is het?

In 1862 wordt de consistoriekamer als een afzonderlijk gebouw naast de kerk opgetrokken. Tegenwoordig heeft dit de naam Abbehuisje en wordt gebruikt als schilderatelier.

Hoe oud is de oudste bijbel in de bijbelkast?

De oudste bijbel dateert uit 1753.

Wat betekent rijke stinkerds?

Alleen de rijke mensen, de notabelen kregen een plek in de kerk. De namen van gemeente secretaris Landman, de schout Schoenmaker zijn nog te vinden in de kerkvloer.

Waar is de oude sleutel op het toilet van?

De sleutel van de voordeur is bewaard gebleven, terwijl het slot in onbruik is gemaakt.

Liggen er echt nog botten onder de grafzerken?

De graven zijn geruimd in de 60-er jaren van de 20e eeuw.

Heeft de straat Kerkelandshoek iets met de kerk te maken?

De Nederlands-Hervormde gemeente had veel eigendom in de vorm van land en ook een stolpboerderij. Kerkelandshoek verwijst hiernaar.

De inmiddels gesloopte “Kerkeplaats” was een stolpboerderij, ook in bezit van de kerk. Deze stond aan de Dorpsstraat op de plek waar nu het Noordzicht begint.

De OBS de Plaats heette voorheen de Kerkeweid, het gebouw stond toendertijd op land dat ook eigendom van de kerk was.

Wat betekent het jaartal 1764 in het plafond geschilderd?

In het koorgewelf staat dit jaartal en dat duidt hoogstwaarschijnlijk op het gereedkomen van een ingrijpende wijziging van dit koorgewelf.

Heb jij (meer) HISTORISCHE foto's of informatie?

Heb jij (meer) HISTORISCHE foto's of informatie?

Laat dit ons weten! Wij zien meer dan uit naar je verhalen, herinneringen, weetjes en/of beelden.

Scroll naar boven